Po raz pierwszy w historii Azerbejdżan wyprzedził Rosję pod względem wolumenu dostaw gazu do Turcji. O ile, w marcu 2019 roku Rosjanie będąc liderem z 33% udziałem na tamtejszym rynku, teraz spadli na piąte miejsce.

Jak wynika z danych opublikowanych przez tureckiego regulatora rynku energetycznego EPDK w marcu 2019 roku Rosjanie dostarczyli do Turcji 1,4 mld m3 gazu (33% udział w strukturze importu), ale w marcu 2020 roku już tylko 389,7 mln m3 (9,9%).

Pod względem dostaw gazu rurociągami Rosję wyprzedził Azerbejdżan (23,5%) i Iran (14,2%). Pod względem dostaw LNG Katar (20%) i Algieria (13,7%). W ten sposób Rosjanie spadli z fotela lidera na piąte miejsce wśród największych dostawców gazu do Turcji. Ponadto z Rosją praktycznie zrównały się Stany Zjednoczone, które zwiększyły dostawy LNG o 300% r/r osiągając 9,4% udziału w strukturze importu gazu przez Turcję.

LNG to konkurencja dla Gazpromu

W marcu 2020 roku po raz pierwszy w historii Turcja importowała więcej LNG niż gazu przesyłanego rurociągami. Dostawy skroplonego gazu ziemnego wyniosły 2,07 mld m3 (52,5% importu). Jeszcze rok temu 70% importowanego gazu trafiało gazociągami. W marcu ten odsetek spadł do ,,zaledwie” 47,5%. W porównaniu do marcu ubiegłego roku dostawy Gazpromu do Turcji spadły o 72%. Wówczas kraj ten był dla rosyjskiego koncernu trzecim co do wielkości po Niemczech i Włoszech rynkiem eksportowym. Już wtedy import gazu z Rosji do Turcji spadł o 35% co było efektem rosnących dostaw z Azerbejdżanu i coraz niższych cen LNG. Według norweskiej firmy consultingowej Rystad Energy obecnie dla Turcji bardziej korzystne zastąpić gaz rosyjski dostarczany rurociągami LNG z Kataru, Norwegii i Stanów Zjednoczonych. Zgodnie z jej wyliczeniami w drugim kwartale 2020 roku średnia cena surowca Gazpromu dla Turcji będzie wynosiła 228 dolarów za 1000 m3 gdy taki sam wolumen LNG już 53-70 dolarów.

Rosja traci na eksporcie gazu

Gazprom posiada klika kontraktów na dostawę gazu do Turcji: dwa z państwową spółką BOTAS na łącznie 20 mld m3 rocznie, które wygasają odpowiednio w 2021 i 2025 roku, a także kilka umów z prywatnymi podmiotami tureckimi. Ankara płaci najwięcej za paliwo wśród głównych klientów Gazpromu ponieważ wspomniane umowy są indeksowane do cen ropy. Dodatkowo kontrakty zawierają klauzulę take or pay.

Według danych opublikowanych przez Federalną Służbę Celną na eksporcie gazu w marcu Rosja zarobiła 1,776 mld dolarów wobec 3,713 mld dolarów w analogicznym okresie w roku ubiegłym. Spadł również sam wolumen eksportu. W marcu wyniósł on 18,4 mld m3, to o 4,3 mld m3 mniej niż rok wcześniej. Wartość eksport rosyjskiego LNG wyniosła 457,7 mln dolarów (3 mln m3). Co prawda wolumen był większy niż w marcu 2019 roku (2,6 mln m3) to zysk był wyższy – 510,5 mln dolarów.

Źródło: RBK


Facebook Comments
Please follow and like us:
error0
fb-share-icon0
fb-share-icon20
Piotr Stępiński

Piotr Stępiński

Ekspert sektora energetycznego. Były analityk Instytutu Jagiellońskiego i dziennikarz portalu branżowego BiznesAlert.pl.